|
ქართული საბრძოლო ხელოვნების თეატრი
ქართული საბრძოლო ხელოვნების თეატრის შექმნა განაპირობა იმან, რომ მოძიებული ინფორმაცია და არამარტო ილეთები, არამედ საბრძოლო ხასიათის როკვები, საბრძოლო ვარჯიშები, ქართული სეფურები, გაეცნო საზოგადოებას და მხოლოდ შეჯიბრებებზე გაკეთებული საჩვენებლებით არ შემოფარგლულიყო. თეატრის ფორმატი იძლევა იმის საშუალებას რომ საზოგადოება გაეცნოს მეომრულ ხელოვნებას, მის დინამიკას და მასთან დაკავშირებულ ტრადიციებსა და ადათ-წესებს.
ქართული საბრძოლო ხელოვნების თეატრი ოდნავ ჩამორჩება ქართული საბრძოლო ხელოვნების სკოლის ჩამოყალიბებას საქართველოში. მისი შექმნა განაპირობა იმ მრავალფეროვანმა მასალამ, რომელიც ქართული საბრძოლო ხელოვნების ირგვლივ არსებობს და მასთან დაკავშირებულ ტრადიციებს, ქორეოგრაფიას, მოძრაობას, ხასიათს და კულტურას ასახავს. თეატრის შექმნის იდეა ასევე განაპირობა იმ კულტურულმა მემკვიდრეობამ, რომელიც ვერ ეტევა მხოლოდ სპორტის, ქორეოგრაფიის ან სიმღერის ფორმატში. ისტორიულად საბრძოლო ხელოვნებამ გამოძახილი პოვა ქართული კულტურის აბსოლუტურად ყველა სფეროში, ქართულ სიმღერაში, საბრძოლო სიმღერებში ბრძოლის წინ და ბრძოლის შემდგომ, გმირობის ამსახველ ან საბრძოლო მოწოდებისთვის შექმნილ სიმღერებში, ქართულ ქორეოგრაფიაში - საბრძოლო ხასიათის ცეკვების ან ბრძოლის იმიტაციის შინაარსის მქონე ცეკვების სახით. ქართულ ხატწერაში - ბოროტისა და კეთილის ბრძოლის ასახვის სახით. და მიზეზი ყოველივე ამისა არის ის, რომ მოძრაობა, ცეკვა, ბგერა, სიმღერა, რომელიც შემოქმედებად გარდაისახება რომელიმე კულტურაში, იქ მცხოვრები ადამიანების ცხოვრების შედეგი არის. ქართული კულტურა და ბრძოლის ხელოვნებასთან დაკავშირებული ყველა ტრადიცია, სიმღერა თუ ცეკვა, იმ მებრძოლი ქართველების ცხოვრების შედეგი არის, რომლებიც არ ზოგავდნენ თავის სიცოცხლეს ქვეყნის და ოჯახის დასაცავად.
მრავალრიცხოვანი ექსპედიციების შედეგად, რომლებიც კავშირი "ქართული საბრძოლო ხელოვნების" მიერ იქნა ჩატარებული დაგროვდა მრავალრიცხოვანი მასალა, რომლის მაყურებელთან მიტანის საუკეთესო საშუალებად თეატრის ფორმატი აღმოჩნდა. თეატრი იყო მცდელობა პროფესიონალურ დონემდე აყვანისა იმ მრავალირცხოვანი საჩვენებლებისა, რომლებიც ქართული საბრძოლო ხელოვნების გაცნობასა და პოპულარიზაციას ემსახურებოდა. გარდა ამისა თეატრის არსებობას აქვს თავისი ეთნოგრაფიული და თეორიული მოტივაცია, რომელიც თეატრის ისტორიის თეორიის არსებობის საფუძვლად იქცა სქართველოში. ამის დამადასტურებლად თუნდაც ხანჯართაზე თამაშობა არის საკმარისი, რომელიც მებრძოლების საბრძოლო მოძრაობების, საბრძოლო როკვების, საბრძოლო ხასიათის მუსიკისა და საბრძოლო ფერხულის ერთობლიობა არის, ანუ ხანჯართაზე თამაშობა არის ის ქართული საბრძოლო ტრადიცია თეატრალური საწყისებით, რომელიც ქართული საბრძოლო ხელოვნების თეატრის საწყისად იქცა. ქართული საბრძოლო ხელოვნების თეატრის შესავლები ბევრად მეტია, ვიდრე თეატრის ჩამოყალიბება, მაგრამ რეჟისორი ბატონი გიორგი წიწრიაშვილის მოსაზრებით ქართული საბრძოლო ხელოვნების თეატრი შედგა ლაიფციგში, ლოფტის თანამედროვე ხელოვნების თეატრში, სადაც თეატრმა წარადგინა 40 წუთიანი სპექტაკლი - "იყო დრო". და რომელიც სრული ანშლაგით წარიმართა გერმანელი მაყურებლის წინაშე.
ქართული საბრძოლო ხელოვნება შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში
ქართული საბრძოლო ხელოვნება ისწავლება შოთა რუსთაველის სახელობის კინოსა და თეატრის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. რეპეტიციები მიმდინარეობს დრამის ფაკულტეტის სამსახიობო III კურსის სტუდენტებისთვის, რომლებიც ქართულ საბრძოლო ხელოვნებას შეისწავლიან, როგორც სასცენო მოძრაობის შემადგენელ ნაწილს.
ქართულ საბრძოლო ხელოვნებას თეატრალურ უნივერსიტეტში ასწავლის კავშირი "ქართული საბრძოლო ხელოვნების" დამფუძნებელი და ქართული საბრძოლო ხელოვნების თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი, რეჟისორი გიორგი წიწრიაშვილი
თეატრალურის სასცენო მოძრაობის ფაკულტეტი:
საკმაოდ სასიხარულო სიახლეა ის, რომ ფაკულტეტის ცხოვრება და უშუალოდ სწავლების პროცესი მიმდინარეობს ბატონი შოთა სხირტლაძის ხელმძღვანელობით, რომელიც გახლავთ ბევრი ქართული სპექტაკლის და ბევრი ქართული ფილმის, როგორებიც არის ივანე კოტორაშვილი, ხევსურული ბალადა, დათა თუთაშხია, მაცი ხვიტია და ა.შ საბრძოლო სცენების დამდგმელი რეჟისორი. ბატონი შოთა სხირტლაძე 14 წლის განმავლობაში თურქეთში, ბილ ქენთის თეატრალურ უნივერსიტეტში ასწავლიდა სასცენო მოძრაობას, ეტიკეტს და ფარიკაობას, ხოლო ამჟამად ის საქართველოში მოღვაწეობს და ხელმძღვანელობს სასცენო მოძრაობის ფაკულტეტს.
შოთა სხირტლაძის შემოქმედებითი ბიოგრაფია:
ბატონი შოთა გახლავთ დოცენტი და რესპუბლიკის დამსახურებული არტისტი, ასევე სპორტის ოსტატი კლასიკურ ჭიდაობაში 1958 წელს.
მან 1962 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო ინსტიტუტი. სამსახიობო ფაკულტეტი.
მუშაობდა 1962-1967 წლებში მარჯანიშვილის თეატრში, შემდგომ
1967-1969 წლებში რუსთავის თეატრში მსახიობად.
1967 წლიდან 1996 წლამდე ასწავლიდა სასცენო მოძრაობას თეატრალურ ინსტიტუტში.
1965 წლიდან უკვე არის ქართულ კინოსტუდიაში და მუშაობს სხვადასხვა ფილმებზე (საბრძოლო ხელოვნების და სხვადასხვა პლასტიკური სცენების შექმნაზე).
მისი პირველი ფილმებია: მაცი-ხვიტია და ხევსურული ბალადა.
გარდა ამ ფილმებისა მას აქვს ნამუშევარი ფილმებზე:
შეხვედრა წარსულთან, დათა თუთაშხია, წიგნი ფიცისა, ნატვრის ხე, მზე შემოდგომისა და ა.შ.
1996 წლიდან 2010 წლამდე ბატონი შოთა სხირტლაძე მუშაობს თურქეთში ბილ ქენთის უნივერსიტეტში სასცენო მოძრაობის, ეტიკეტის და ფარიკაობის პედაგოგად.
მიწვეული იყო სანკტ-პეტერბურგის БДТ - დიდ დრამატულ თეატრში თემური ჩხეიძის მიწვევით.
იქ მან გააკეთა 2 სპექტაკლი: "მაკბეტი" და "სიყვარული და ვერაგობა", ამ ორი სპექტაკლის პლასტიკური მხარე.
მას მრავალი სპექტაკლის პლასტიკურ მხარეზე აქვს ნამუშევარი აფხაზურ, ოსურ, ქართულ დასებში, ასევე ფოთის, რუსთაველის, მარჯანიშვილის, რუსთავის, ქართულ და რუსულ მოზარდ მაყურებელთა თეატრებში.
აფხაზურ დასში - "მეფე ლირი"
ოსურ დასში - "ჰილარის ციხესიმაგრე"
ქართულ დასში - "მაია წყნეთელი"
ფოთის თეატრში - "ორი ბატონის მსახური"
მარჯანიშვილის თეატრში - "მადამ სანჟენი" და შოთა მალაზონიას "მგზავრები"
რუსთაველის თეატრში - "ფარისეველთა შეთქმულება"
რუსთავის თეატრში - "სირანო დე ბერჟერაკი", "მეფე ლირი"
მოზარდ მაყურებელთა თეატრში - "დონ სეზარ დე ბაზანი", "განძთა კუნძული", "მოკვეთილი".
რუსულ მოზარდ მაყურებელთა თეატრში - "თოვლის დედოფალი" და მარავალი პატარ-პატარა პლასტიკური სცენები სხავადასხვა თეატრებში.
თურქეთის სახელმწიფო თეატრში ნამუშევარი აქვს ბატონ რობერ სტურუასთან "ჰამლეტის" სპექტაკლზე. ასევე იმავე თატრში აქვს ნამუშევარი შემდეგ სპექტაკლებზე: "რამაზანი" "ჯულიდე"(რომეო და ჯულიეტას თურქული ვარიანტი), იონესკოს "ორი ადამინის ჩურჩული".
"ქართული საბრძოლო ხელოვნების" თეატრის პროექტები:
სპექტაკლი და ცოცხალი მუსიკა წარმოადგინა ქართული საბრძოლო ხელოვნების თეატრმა 2005 წ. ლაიფციგში "ლოფტის" თანამედროვე ხელოვნების თეატრში. ფესტივალს ერქვა " ქართული სული".
ქართული საბრძოლო ხელოვნების თეატრი 2005 წელს იმყოფებოდა ლოფტის თანამედროვე ხელოვნების თეატრში ლაიფციგში, სადაც მან 14 ოქტომბერს, 8 საათზე აჩვენა 40 წუთიანი სპექტაკლი სახელწოდებით "იყო დრო".
თეატრის აფიშა
სპექტაკლს გამოხმაურება ჰქონდა გერმანულ პრესაში
თეატრის გერმანიაში, ლაიფციგში ვიზიტის და ქართული საბრძოლო ხელოვნების გასტროლების შესახებ წერს გერმანული დიასპორის გაზეთი "თანამემამულე"
ქქართული საბრძოლო ხელოვნების თეატრი 2004 წელს იმყოფებოდა პოლონეთში, კერძოდ ვარშავაში "ტრანსკავკასიის" ფესტივალზე, სადაც ზუმბასთან ერთად გაკეთდა ეთნოსანახაობა. კლუბ "სტოდოლაში", ადამ მიცკევიჩის უნივერსიტეტის მიერ ორგანიზებულ ფესტივალზე ქართული საბრძოლო ხელოვნების თეატრმა წარმოადგინა ქართული საბრძოლო ხელოვნების ნაციონალური ორთაბრძოლების და ფარიკაობების, საბრძოლო ფერხულების და საბრძოლო როკვების სხვადასხვა ნაირსახეობები.
ასეთი ჩვენება მოეწყო 2004 წ. მეტეხი-პალასში სახელწოდებით "სამოსელი ქართული"
რომელიც იყო პერფომანსი, სინთეზი ძველი ქართული სამოსისა და ქართული საბრძოლო ხელოვნების.
მეორედ ასეთი ჩვენება გაიმართა ნიკალაობის ფესტივალზე მირზაანში.
ყოველწლიურად ვუერთდებით არტ-გენის ფესტივალს ეთნოგრაფიულ მუზეუმში. ასევე ქართულ საბრძოლო ხელოვნების თეატრს აქვს გამოსვლები საზღვარეთაც: ტრანს- კავკასიის ფესტივალზე ვარშავაში.
ქართული საბრძოლო ხელოვნების თეატრმა მონაწილეობა მიიღო მსოფლიოს ხალხთა ფოლკლორულ ფესტივალში 2007 წელს თურქეთში.
ასევე ქართული საბრძოლო ხელოვნებასთან არსებული ანსამბლი "იერიში" - მონაწილეობას იღებს ექსტრემალურ პრომო-აქციებში.
ქართულ საბრძოლო ხელოვნების თეატრს ჰქონდა საჩვენებელი გამოსვლები "თბილისობაზე", "მცხეთობაზე", "ვაჟაობაზე" და ა.შ.

ქართულ საბრძოლო ხელოვნებასთან არსებული ქორეოგრაფიული ანსამბლი
ქართული ცეკვა თავის არსებობას ქართველების ყოფის დასაბამიდან ითვლის. ხელოვნება ადამიანის შინაგანი სამყაროს გამოხატულება არის. ადამიანის მოძრაობა მისი გრძნობათა ბუნების გამოხათვის ერთ-ერთი საშუალება არის. ქართველები თავიანთ ბუნებას, ქართულ ხასიათს ქართული ცეკვის მეშვეობით გამოხატავდნენ ისტორიულად ...
ქართული გენია როკვით განფენილი
ქართული ცეკვა ისეთივე ძველია, როგორც ქართული ხელოვნება, ის ქართველების არსებობის დასაბამიდან არსებობს
ქართული ცეკვა თავის არსებობას ქართველების ყოფის დასაბამიდან ითვლის. ხელოვნება ადამიანის შინაგანი სამყაროს გამოხატულება არის. ადამიანის მოძრაობა მისი გრძნობათა ბუნების გამოხათვის ერთ-ერთი საშუალება არის. ქართველები თავიანთ ბუნებას, ქართულ ხასიათს ქართული ცეკვის მეშვეობით გამოხატავდნენ ისტორიულად.
ქორეოგრაფიულ ანსამბლ "მომავალი თაობა"-ს ყოველი ახალი სასწავლო წლისათვის აჰყავს მოსწავლეები. 2009-2010 სასწავლო წელს მომავალი თაობის მასამზადებელ სტუდიაში ჩაირიცხა 45 მოსწავლე. მათი ასაკი შეადგენს 4-დან 12 წლამდე ასაკს.
მოსამზადებელი სტუდიის სრული პერიოდი სწავლების 10 თვეს შეადგენს. ამ ხნის მანძილზე მოსწავლეები ეტაპობრივად ეცნობიან ქართული ეროვნული ცეკვების ისტორიას და მიმდინარეობს კლასიკურისავარჯიშოების დამუშავება. პარალელურად სწავლობენ 4-5 ქართული ცეკვის მოძრაობებს და ილეთთა ნაერთებს. სასწავლო წლის ბოლოს (ივნისის თვეში) ტარდება ღია საჩვენებელი გაკვეთილი. ვიწვევთ ქართული ქორეოგრაფიული კავშირიდან წარმომადგენლებს, მოსწავლის მშობლებს და ვაჩვენებთ 10 თვის მანძილზე რა ცოდნა შევძინეთ მოსწავლეებს.
კავშირის წარმომადგენლები ჩვენს მიერ შესრულებულ სამუშაოს და მოსწავლეების მომზადების დონეს აძლევენ პროფესიულ შეფასებას დამსახურების მიხედვით.
სტუდია 4 წლიანია. 4 წლის მანძილზე მოცეკვავეებს აქვთ საშუალება მიიღონ მონაწილეობა სხვადასხვა საკონცერტო გამოსვლებში და ფესტივალებში და შესაბამისად წარმოადგენენ ანსამბლი მომავალი თაობის პატარას თაობას. 4 წლის შემდეგ მათ ეძლევა სტუდიის დამთავრების დიპლომი და შეფასება. შემდეგ მოცეკვავეებს საშუალება აქვთ წარმოაჩინონ საკუთარი შესაძლებლობები და ჩაირიცხონ ქორეოგრაფიული ანსამბლის მომავალი თაობის ძირითად ანსამბლში. [/size]
მოსამზადებელი სტუდია
ქორეოგრაფიული ანსამბლი მომავალი თაობას ყოველი ახალი სასწავლო წლისათვის აჰყავს მოსწავლეები. 2008-2009 სასწავლო წელს მომავალი თაობის მასამზადებელ სტუდიაში ჩაირიცხა 45 მოსწავლე. მათი ასაკი შეადგენს 4-დან 12 წლამდე ასაკს. მოსამზადებელი სტუდიის სრული პერიოდი სწავლების 10 თვეს შეადგენს. ამ ხნის მანძილზე მოსწავლეები ეტაპობრივად ეცნობიან ქართული ეროვნული ცეკვების ისტორიას და მიმდინარეობს კლასიკურისავარჯიშოების დამუშავება. პარალელურად სწავლობენ 4-5 ქართული ცეკვის მოძრაობებს და ილეთთა ნაერთებს. სასწავლო წლის ბოლოს (ივნისის თვეში) ტარდება ღია საჩვენებელი გაკვეთილი. ვიწვევთ ქართული ქორეოგრაფიული კავშირიდან წარმომადგენლებს, მოსწავლის მშობლებს და ვაჩვენებთ 10 თვის მანძილზე რა ცოდნა შევძინეთ მოსწავლეებს. კავშირის წარმომადგენლები ჩვენს მიერ შესრულებულ სამუშაოს და მოსწავლეების მომზადების დონეს აძლევენ პროფესიულ შეფასებას დამსახურების მიხედვით. სტუდია არის 4 წლიანი. 4 წლის მანძილზე მოცეკვავეებს აქვთ საშუალება მიიღონ მონაწილეობა სხვადასხვა საკონცერტო გამოსვლებში და ფესტივალებში და შესაბამისად წარმოადგენენ ანსამბლი მომავალი თაობის პატარას თაობას. 4 წლის შემდეგ მათ ეძლევა სტუდიის დამთავრების დიპლომი და შეფასება. შემდეგ მოცეკვავეებს საშუალება აქვთ წარმოაჩინონ საკუთარი შესაძლებლობები და ჩაირიცხონ ქორეოგრაფიული ანსამბლის მომავალი თაობის ძირითად ანსამბლში.
პატარების ანსამბლი 7-13 წლამდე
ამ პატარა შემოქმედების სამყარო მხოლოდ 3 წელს ითვლის, სამი წლის მანძილზე პატარა მოცეკვავეებმა გაიარეს მოსამზადებელი სტუდია, მეორე წელს ნოდარ დუმბაძის სახელობის თეატრში შედგა მათი შემოქმედების დებიუტი - ცეკვა "აჭარული", რითაც ისინი წარდგნენ მაყურებლის წინაშე. ამ წელს კი გურჯაანში ჩატარდა საშემოდგომო, ქართული ფოლკლორის ფესტივალი., სადაც ორი ცეკვა შეასრულა ანსამბლის პატარა თაობამ. ცეკვა "აჭარული" და ცეკვა "მთიულური", სადაც თითოულმა ანსამბლის მონაწილემ ოქროს მედლები და დიპლომები დაიმსახურა. ამოცეკვავეების რეპერტუარი შედგება ცეკვა "რაჭული", "აჭარული", "მთიულური". სასწავლო წლის ბოლოს მაყურებელს კიდე ერთ ახალ ცეკვას, "კინტოურს" შევთავაზებთ.
მოზარდების ანსამბლი 13-20 წლამდე
ოპერის და ბალეთის თეატრში 23 თებერვალს გაიმართა ქართული არმიისადმი მიძღვნილი აქცია-კონცერტი, სადაც თავისი შემოქმედება აჩვენა ქორეოგრაფილმა ანსამბლმა "მომავალი თაობა" და თავისი წვლილი შეიტანა აქციის ფონდში თავისი შემოქმედებით. ცეკვა "რაჭული", სადაც 54 მოცეკვავეა ჩართული. ცეკვა "რაჭული" წარმოადგენს ჩვენების 7 წუთს და დაკომპლექტებულია 5-13 წლამდე ასაკის ბავშვებით და მოცეკვავეები თავიანთი სწავლების მეორე და მესამე წელს ითვლიან. ანსამბლი "მომავალი თაობის" ყველა მონაწილეს მიენიჭა ლაურეატის წოდება.
|